fbpx

Wat je baarmoederslijm je vertelt
over je vruchtbaarheid

Ok, ik heb al vaker gezegd dat je menstruatiecyclus meer is dan alleen het maandelijkse ongemak dat je steeds weer ervaart. Het is ook je kompas, een steeds terugkerend fenomeen dat je laat zien, en ervaren, hoe het met je gaat. Het is een directe weerspiegeling van je gezondheid en wanneer je (extreme) klachten ervaart is dit een signaal van je lijf dat er iets niet goed gaat.

Weten hoe je lijf werkt en met name je vrouwelijke geslachtsorganen, zorgt ervoor dat je je nog beter kunt afstemmen op je cyclus. De informatie die het je verschaft kun je ook gebruiken om de mate van vruchtbaarheid te bepalen of te beoordelen of je bijvoorbeeld last hebt van een (schimmel)infectie of andere gezondheidsproblemen. Je baarmoederslijmvlies heeft daarin een bijzondere rol.

Baarmoederslijm

Je baarmoederhals produceert slijm (baarmoeder- of cervixslijm). De hoeveelheid en consistentie van dit slijm verandert gedurende je cyclus onder invloed van de verschillende hormonen. Het is bedoeld als barrière om infecties te voorkomen en ongewenste indringers te weren. Als dit, om wat voor reden dan ook, niet in orde is ben je dus minder goed beschermd hiertegen. De mogelijke oorzaken van minder baarmoederslijm vind je verderop in dit artikel.

Gedurende je cyclus verandert de consistentie en hoeveelheid van dit slijm onder invloed van hormonen. Aangezien iedereen net even anders is kan het voor jou net even anders zijn dan wat ik hieronder beschrijf, maar het geeft wel een globaal idee op welke manier het slijm tijdens je cyclus verandert. De beschrijving is soms wat plastisch en tot de verbeelding sprekend (sorry, maar niet sorry), maar laten we het taboe maar eens doorbreken. Het geeft wel een goed beeld van waar we het over hebben.

Een natte plek in je onderbroek

Na je menstruatie is het slijm erg dun en waterig. Het verdampt bijna meteen als het met de lucht in aanraking komt en het kan zelfs zo zijn dat je vagina droog aanvoelt. In de dagen erna wordt het slijm wat dikker en plakkeriger. Dit kan in je onderbroek, als het opdroogt, een wat korrelig plakkerig laagje achterlaten.

Nu je richting je ovulatie gaat wordt het slijm vruchtbaarder. Het wordt vochtiger, romiger en lijkt een beetje op de consistentie van melk of dunne lotion en is meestal wit en ondoorzichtig van kleur. Je hebt een natte plek in je onderbroek terwijl je niet seksueel opgewonden bent. Wil je zwanger worden dan is dit het startpunt om met je partner het bed in te duiken. Wil je liever niet zwanger worden en ben je niet aan de pil dan is het verstandig om nu voor andere voorbehoedsmiddelen te kiezen.

“Moeder natuur doet er alles aan om ervoor te zorgen dat je zwanger wordt door van je baarmoederslijm een natuurlijk glijmiddel te maken”

Zodra je oestrogeen productie naar een hoogtepunt gaat, rond je ovulatie, neemt het baarmoederslijm toe in volume en glibberigheid. Ook dit is een trucje van moeder natuur want dit specifieke slijm is zeer vruchtbaar en helpt de spermacellen om hun reis naar de baarmoeder te maken. Het kan er zelfs voor zorgen dat spermacellen tot 5 dagen overleven. Het lijkt een beetje op rauw eiwit en is een natuurlijk glijmiddel wat er voor zorgt dat seks rond deze periode ook makkelijker gaat. Het is dik en elastisch (als je het tussen je duim en wijsvinger zou houden zou je het uit kunnen rekken zonder dat het breekt). Als je naar de wc gaat kan het zijn dat er een laag van dit dikke slijm op het wc papier achterblijft, het wordt namelijk niet opgenomen door het papier, daar is het te dik voor, en alles heel glibberig aanvoelt.

Dit is dus volkomen normaal en heel wenselijk als je zwanger probeert te raken. Het is dus ook een goede (vaak betere) indicatie over de mate van je vruchtbaarheid dus maak daar vooral gebruik van, of je nou wel of niet zwanger wilt worden.

Ervaar je rond dit moment spotting of is je slijm lichtroze gekleurd dan kan dit veroorzaakt worden door de plotselinge daling van oestrogeen na je ovulatie en het feit dat er nog onvoldoende progesteron is aangemaakt. Niet alle tussentijdse bloedingen kunnen verklaard worden door hormonale verschuivingen dus als je je zorgen maakt is het sowieso goed om dit met je huisarts te bespreken.

Na je ovulatie wordt het slijm minder dik en stroperig en droogt juist snel op en wordt korrelig. In je onderbroek laat het eerder een gestreepte, vlekkerige en korrelige afdruk achter, als een soort korst. Soms is het wat gelig van kleur. Dit is de periode dat je slijm ook niet vruchtbaar is. Je eicel overleeft ongeveer 24 uur na de ovulatie, daarna is, tot aan je menstruatie, de kans op bevruchting (en dus zwangerschap) verkeken. Zoals alles in het leven is niks helemaal 100% zeker, maar de kans dat je nu zwanger wordt is nihil tot nul. Ben je niet zwanger dan stopt kort voor je menstruatie de progesteron productie, breekt het baarmoederslijmvlies af en komt je menstruatie op gang.

Oorzaken van minder slijm productie

Er zijn verschillende redenen waarom je weinig (vruchtbaar) slijm produceert. Naarmate je ouder wordt maak je er minder van aan. De piek van je vruchtbare jaren is in je twintiger jaren (helaas houdt moeder natuur geen rekening met jouw eventueel uitgestelde kinderwens). Gelukkig kun je met bepaalde leefstijlkeuzes wel invloed uitoefenen hierop.

De anticonceptiepil gooit je hormonen in de war en houdt je lichaam voor de gek door haar te laten geloven dat je permanent zwanger bent. Hierdoor is er geen eisprong, maar ontbreken ook de hormonen die voor dat veranderende slijm verantwoordelijk zijn. Ook als je net gestopt bent met de pil kan het even duren voordat alles weer “op orde” is en je weer dik en vruchtbaar slijm produceert.

Bepaalde medicijnen hebben een uitdrogend effect op je baarmoederslijm. De meest voorkomende zijn NSAID’s zoals ibuprofen, diclofenac, naproxen of aspirine, antihistaminica, verkoudheidsmedicatie (dat een uitdrogend effect op de slijmvliezen en dus ook op je baarmoederslijm heeft), sommige slaapmedicatie, antidepressiva en epilepsiemedicatie.

Dehydratatie zorgt er ook voor dat je slijmvliezen, en dus ook je baarmoederslijm, uitdroogt. Zorg er dus voor dat je voldoende water (1,5 tot 2 liter per dag) drinkt.

Langdurig zitten zorgt ervoor dat je bloedcirculatie minder wordt. Dit kan effect hebben op de doorbloeding van je baarmoeder en daarmee de consistentie van je baarmoederslijm. Zorg er dus voor dat je voldoende beweegt op een dag en niet te lang achter elkaar stil zit.

Je hebt een lage oestrogeenproductie. Zoals ik hierboven al beschreef speelt oestrogeen een belangrijke rol in je ovulatie én de consistentie van je baarmoederslijm. Ook dit kan te maken hebben met je leeftijd. Vanaf ongeveer je 35e ga je de perimenopauze in, een periode voorafgaand aan je menopauze waarin er al schommelingen in je hormonen kunnen plaatsvinden. Ook een vervroegde menopauze kan de oorzaak zijn van een verminderde oestrogeen productie.

Tampons absorberen het vocht van binnenuit. Als je al minder slijm produceert kan dit een extra uitdrogend effect hebben. Het is de moeite waard om eens te kijken of een aantal cycli met alleen maandverband of een menstruatie cup verlichting brengen.

Nicotine heeft, naast andere gezondheidsrisico’s, ook een nadelig effect op de productie van je baarmoederslijm. Het zorgt voor een verminderde bloedtoevoer naar onder andere je baarmoeder.

Sporten en bewegen is gezond, echter extreem sporten kan je hormonen uit balans brengen en daarmee ook de productie van je baarmoederslijmvlies. Het komt vaak voor dat vrouwen die duursport beoefenen, (extreem) veel sporten of vooral lange cardiosessies doen, niet meer ongesteld worden of een onregelmatige cyclus krijgen. In het kort komt dit doordat je lichaam in de overlevingsstand gaat en wanneer je moet overleven is het geen ideaal moment om zwanger te worden. Alles wat een mogelijke zwangerschap kan bevorderen wordt dus even on-hold gezet, inclusief de productie van je baarmoederslijm.

Afstemmen op je cyclus

Je baarmoederslijm geeft je dus enorm veel informatie, over je gezondheid, maar ook over je vruchtbaarheid en de fase waarin je je bevindt tijdens je cyclus. Wanneer je je cyclus bijhoudt kan het dus ook zinvol zijn om ook bij te houden wat de consistentie van je baarmoederslijm is en hoe dit gedurende je je cyclus verandert.