fbpx

Oestrogeen dominantie? Zo los je het op!

Oestrogeen dominantie is, naast stress, de meest voorkomende oorzaak van een hormoon disbalans. Steeds meer vrouwen hebben hier last van en dat is niet zo gek. In dit artikel leg ik je uit hoe het zit en wat je er zelf aan kunt doen. 

oestrogeen dominantie

Hoe herken je oestrogeen dominantie? De meest voorkomende klachten zijn o.a. een opgeblazen gevoel, zware bloeding tijdens je menstruatie, snelle gewichtstoename (met name rond heupen/billen), gevoelige borsten, endometriose, vleesbomen, stemmingswisselingen, PMS, neerslachtigheid/depressie of irritatie, verdrietig of emotioneel zijn om de meest kleine dingen, moeite om met stressvolle situaties om te gaan, migraine en andere hoofdpijn, slapeloosheid, concentratieproblemen of watten in je hoofd. In extremere gevallen kunnen worden ook borstkanker, borstcysten, fibromyalgie en baarmoederkanker aan oestrogeen dominantie. 

Nou is het niet zo dat je bij 1 of 2 van deze klachten direct last hebt van een oestrogeen dominantie, maar herken je er meerdere, heb je hier al langere tijd last van of worden je klachten heviger? Dan is de kans groot dat je last hebt van een oestrogeen dominantie. 

Hoe ontstaat een oestrogeen dominantie

Tijdens je cyclus spelen vooral de hormonen oestrogeen en progesteron de hoofdrol. Oestrogeen is vooral tijdens de eerste helft van je cyclus (menstruatie tot ovulatie) aanwezig en progesteron tijdens de tweede helft van je cyclus (ovulatie tot menstruatie). 

Beide hormonen voeren gedurende je cyclus een soort dans uit en als je hormoonhuishouding in balans is dan is er een natuurlijke verloop zoals je hieronder op het plaatje ziet. 

Week 1 is de start van je nieuwe cyclus, ook wel de start van je menstruatie. Aan het begin zijn je hormonen op hun laagst en nauwelijks aanwezig. Vanaf dag 3 begint oestrogeen langzaam weer op te bouwen en dat blijft het doen tot vlak voor je ovulatie halverwege je cyclus (meestal ergens rond dag 14-16). Oestrogeen zorgt ervoor dat je baarmoederslijmvlies weer opgebouwd wordt en zolang oestrogeen wordt aangemaakt blijft je baarmoederslijmvlies ook groeien. 

Vlak voor je ovulatie piekt oestrogeen en wordt er ook een stoot testosteron aangemaakt (hallo libido!). Dit veroorzaakt je eisprong en je ovulatie is een feit. Na je ovulatie daalt zowel het oestrogeen als testosteron gehalte weer en maakt plaats voor progesteron. 

Het omhulsel van de eicel dat achterblijft wordt een tijdelijke klier (ook wel het corpus luteum genoemd) en start met de afgifte van progesteron. Deze klier is je voornaamste progesteron leverancier en zonder ovulatie geen progesteron. Progesteron stijgt verder en verder en is bedoeld om het baarmoederslijmvlies in stand te houden. Het remt de groei van oestrogeen af en zorgt voor een stabiele plek waar een eventueel bevruchte eicel zich in kan nestelen. 

Als er inderdaad een bevruchte eicel is dan zorgt progesteron voor de instandhouding van de zwangerschap. Is er geen bevruchte eicel dan zal ook het progesteron weer geleidelijk afnemen waardoor het baarmoederslijmvlies niet in stand wordt gehouden en jij ongesteld wordt. Er start dan weer een nieuwe cyclus. 

De verhouding progesteron en oestrogeen

Zoals je ziet heb je zowel oestrogeen als progesteron nodig voor een gezonde menstruatiecyclus. Als beide in optimale verhouding tot elkaar staan dan is er een cyclus zoals ik hierboven al beschreef. Als er een disbalans ontstaat dan heeft dit allerlei vervelende hormonale klachten tot gevolg. 

Oestrogeen is het dominantere hormoon en onze huidige leefstijl werkt een oestrogeen dominantie flink in de hand (daarover zo meer). De progesteron aanmaak is onder andere afhankelijk van je ovulatie en zonder ovulatie geen klier die progesteron aanmaakt. Een tekort aan progesteron zorgt voor vervelende bijwerkingen. 

Progesteron heeft namelijk een rustgevend en kalmerend effect. Het zorgt er ook voor dat je lekker kunt slapen en geeft je een gelukkig en prettig gevoel. Zonder (voldoende) progesteron voel je je dus depri, angstig, opgejaagd of kun je niet lekker slapen. 

Er ontstaat oestrogeen dominantie als er sprake is van

  • hoog oestrogeen & laag progesteron
  • hoog oestrogeen & normaal progesteron
  • normaal oestrogeen & laag progesteron
Met een oestrogeen dominantie test krijg je inzicht tussen de verhouding oestrogeen en progesteron. 

Hoe ontstaat een teveel aan oestrogeen

Zoals ik al zei zorgt onze leefstijl in veel gevallen voor een overschot aan oestrogeen. Vooral veel xeno-oestrogen zijn hierbij de boosdoener. Xeno-oestrogenen zijn chemische stoffen in onze omgeving die dezelfde werking hebben als oestrogenen in ons lichaam, maar die veel krachtiger zijn. Ze nemen de plek in van onze eigen oestrogenen en kunnen de werking van lichaamseigen hormonen blokkeren, verminderen of versterken. 

Xeno-oestrogenen zijn dus geen echte hormonen, maar kunnen zich in het lichaam wel als oestrogenen gedragen. Je vindt deze xeno-oestrogenen vooral in bestrijdingsmiddelen die voor onze groente en fruit worden gebruikt, cosmetica producten zoals dagcrème, zeep, nagellak, make-up, bodylotion etc., maar ook in plastic (tasjes, verpakkingen etc), medicijnen, kleding, onkruidverdelgers, afwasmiddelen,  benzine, kleurstoffen en zoetstoffen. Het zit ook in in (rood) vlees, gekweekte vis en melkproducten omdat dieren granen krijgen te eten die bespoten zijn met pesticiden

Vetcellen kunnen ook oestrogenen aanmaken. Heb je last van overgewicht dan heb je bijna automatisch last van meer oestrogeen in je lijf. 

Ook het ouder worden werkt een oestrogeen dominantie in de hand. Vanaf je 35e kom je als vrouw in de peri menopauze, de fase voorafgaand aan de menopauze. Vanaf deze leeftijd gaan je hormonen langzaam afnemen totdat je rond je 51 de menopauze bereikt en niet meer ongesteld wordt. Progesteron is het eerste hormoon dat vermindert. De kwaliteit van de eicellen wordt steeds minder en een cyclus zonder ovulatie komt steeds vaker voor. Zonder ovulatie geen progesteron aanmaak en dus is er eerder sprake van een oestrogeen overschot. 

Uit onderzoek blijkt dat 80% van de overgangsklachten overeenkomen met de klachten die bij een oestrogeen dominantie voorkomt. Vooral vrouwen in westerse landen hebben last van overgangsklachten en uit Amerikaans onderzoek blijkt dat 50% van de vrouwen in de overgang last heeft van een oestrogeen dominantie. 

Ook langdurige stress draagt bij aan een oestrogeen dominantie. Langdurige stress kan ervoor zorgen dat je ovulatie uitblijft omdat het vanuit biologisch oogpunt niet verstandig is om in tijdens van stress of gevaar zwanger te raken. Je cyclus wordt dan als het ware uitgeschakeld waardoor je ovulatie uitblijft. Wanneer je stress ervaart verhoogt het hormoon cortisol en dat gaat ten kosten van progesteron waardoor weer een oestrogeen overschot ontstaat. 

Tot slot kan ook PCOS leiden tot oestrogeendominantie. 

Hoe voorkom je oestrogeen dominantie

Let op je voeding. Vooral veel onbewerkte producten, verse groente (vooral koolsoorten), fruit, peulvruchten, volkoren granen, noten, pitten en zaden. Pas op met (rood) vlees vol antibiotica en pesticiden. Kies dan liever voor biologische vlees en eieren en wild gevangen vis. 

Pas op met xeno-oestrogenen in cosmetica, bestrijdingsmiddelen, verpakkingen etc. Kies bijvoorbeeld voor glazen bewaarbakjes in plaats van plastic bakjes of RVS broodtrommels en herbruikbare boterhamzakjes. 

Zorg voor een goede darmgezondheid en ondersteun je lever zodat het verbruikte oestrogeen ook uit je lichaam afgevoerd kan worden. Voldoende vezels uit groente, peulvruchten en volkoren granen, zure en bittere groente en fruit en beperk de belasting van je lever door medicatie, alcohol en bewerkt eten. 

Als je bovenstaande voldoende doet is het ook mogelijk om af te vallen. Vetcellen produceren oestrogeen dus afvallen is een goede manier om van teveel oestrogeen af te komen. Afvallen lukt alleen als je hormoonhuishouding op orde is. 

Ga lekker bewegen. Yoga of wandelen werkt heel goed om je stressysteem weer tot rust te brengen. Krachttraining helpt bij een gezonde hormoonbalans, gezonde botten en een goede stofwisseling. 

Drink voldoende water, liefst lauwwarm, om je lichaam te helpen reinigen en te hydrateren. 

Als je dit allemaal een tijdje doet kun je ook kijken naar supplementen die helpen om je oestrogeen te verlagen en/of progesteron te verhogen. Doe dit altijd in overleg met een deskundige en kies voor hoogwaardige, goed opneembare supplementen. 

Wil je graag meer begeleiding en een persoonlijk advies voor jou situatie dan is een persoonlijk Hormoon plan the way to go. Zoals je inmiddels weet zijn er meerdere oorzaken die leiden tot een oestrogeen dominantie en afhankelijk van jouw persoonlijke situatie (heb je overgewicht, zit je in de (peri) menopauze of ervaar je al langere tijd stress) en een andere aanpak gewenst. 

Mocht je naar aanleiding van dit artikel nog vragen hebben dan kun je uiteraard ook altijd even een mailtje sturen naar cyclus@ellendaenen.nl.