Dit zijn de risico’s van teveel achter een beeldscherm zitten.

We kijken met z’n allen steeds vaker, en langer, naar een beeldscherm. Vaak hebben we niet eens in de gaten hoeveel tijd we hier per dag aan besteden. Gemiddelde cijfers hebben het over 6 tot 8 uur per dag! Steeds meer banen maken gebruik van een computer en laptop waardoor je al snel aan die 8 uur komt. Tel daarbij nog het gebruik van je mobiele telefoon en het reguliere tv kijken en dan lijkt 6 uur zelfs weinig.

Bij kinderen is ook een zeer sterke stijging in toename van beeldschermtijd zichtbaar. Diverse onderzoeken tonen aan dat een kind gemiddeld 2 tot 3 uur achter een beeldscherm zit, maar uitschieters naar 5 a 6 uur zijn niet ongebruikelijk.

Schadelijke effecten van beeldschermen

  • lichamelijke klachten door langere tijd stilzitten in een niet natuurlijke houding (gespannen schouders, kromme nek etc) o.a. hoofdpijn, schouder- en nekklachten, bijziendheid, doorbloedingsproblemen van de benen door constante zithouding etc.
  • psychische klachten zoals angst, depressie en eenzaamheid. O.a. door de perfecte plaatjes en video’s die te zien zijn op social media waardoor je snel het idee kunt krijgen dat jouw leven niet goed/leuk/mooi genoeg is.
  • Vermindering sociale contacten en vaardigheden. Als mens zijn wij gemaakt om met elkaar in verbinding te staan en écht contact met elkaar te hebben, te knuffelen en een goed gesprek te voeren. Teveel beeldschermtijd zorgt ervoor dat we dit steeds minder doen en dat kinderen minder sociale vaardigheden leren.
  • Concentratieproblemen waardoor we sneller afgeleid zijn en (school)prestaties minder zijn.
  • Vaak wordt het blauwe licht de schuld gegeven van slaapproblemen, maar door de verslavende werking van sociale media zitten we ongemerkt langer voor ons beeldscherm waardoor we ook later naar bed gaan. Met name onder tieners zorgt dit voor structureel te korte nachten met alle gevolgen van dien.
  • Verhoogde stress doordat o.a. notificaties ons constant in een alerte staat van paraatheid brengen. Ieder plingeltje dat we horen of rood vlakje dat we zien oplichten zorgt voor een primaire stressreactie in ons brein. Door jezelf en je kind hier constant aan bloot te stellen zorg je voor structurele stress.
  • Te weinig lichaamsbeweging waardoor diverse klachten kunnen ontstaat. We zijn gemaakt om te bewegen en de technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat we dit steeds minder doen. Met name overgewicht en vermindering van onze algehele fitheid zijn serieuze negatieve effecten. Ook verminderd dit onze weerstand wat weer andere gezondheidsklachten tot gevolg kan hebben.
  • Verslaving klachten komen steeds meer voor, met name internet-, game- en social media verslaving nemen soms ernstige vormen aan en kunnen voor grote problemen zorgen.

Wat kun je doen om beeldschermtijd te beperken?

Hoewel het voor ons volwassen ook heel gunstig is om beeldschermtijd (sterk) te beperken is het vooral voor kinderen essentieel aangezien hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn. Tot ca 7 jaar maken de hersenen enorm veel nieuwe neurale verbindingen in de hersenen. Hierdoor leren we en zijn we in staat om zowel lichamelijk als mentaal nieuwe vaardigheden te leren zoals lopen, sporten, praten, rekenen, schrijven, sociale contacten onderhouden etc.

Het gebruik van beeldschermen heeft hier een (zeer) nadelig effect op. Zo geeft dit teveel prikkels waardoor er blokkades in de ontwikkeling van de hersenen kunnen optreden. Vaak denken we dat tv kijken en even op de tablet filmpjes kijken heel ontspannend is, maar in werkelijkheid is dit juist niet het geval. Het zorgt juist voor extra prikkels en meer stress, het tegenovergestelde van ontspanning.

Internet en alle bijkomende technologische ontwikkelingen hebben ons ook veel gebracht en kunnen in de juiste vorm zeker ook een waardevolle aanvulling zijn. Hier een aantal tips om een betere balans hierin aan te brengen:

  • Inventariseer eens hoeveel tijd je naar een beeldscherm staart en maak hierin kritische keuzes. Er zijn verschillende apps die je kunt installeren en alles feilloos voor je bijhouden. Uit eigen ervaring weet ik dat de resultaten best schokkend kunnen zijn.
  • Ga in plaats van tv kijken eens een stuk wandelen, lees een goed boek, spreek af met een vriendin om wat te gaan drinken of daag je familie uit om een ouderwets bordspel te spelen. Wedden dat je je hier een stuk beter bij voelt dan doelloos door je telefoon scrollen of de zoveelste netflix serie bingewatchen?
  • Zet je telefoon regelmatig op stil/uit of leg hem in een andere ruimte. Zo word je niet steeds afgeleid. Ook kun je de meldingen van sociale media uitzetten of de apps naar de achtergrond verplaatsen zodat je moeite moet doen om ze te gebruiken.

Tips speciaal voor kinderen

  • Maak duidelijke afspraken over de duur en frequentie van schermtijd. Diverse instanties adviseren niet meer dan 2 uur per dag. De 20-20-2 regel vind ik zelf een hele praktische. Na 20 minuten schermtijd moet je kind minimaal 20 seconden wegkijken van het scherm en per dag is er tenminste 2 uur aan lichamelijke activiteit (buiten spelen, fietsen, wandelen etc).
  • Minimaal een uur voor het naar bed gaan geen beeldscherm meer. Creëer een fijne avondroutine met douchen/in bad gaan, verhaaltje lezen, de dag bespreken, spelletje doen, een korte avondwandeling (niet te actief) etc. Dit geeft je kind veel meer ontspanning en zorgt daardoor voor een betere slaap.
  • Geef het goede voorbeeld. Zorg ervoor dat je zelf ook niet de hele dag op een beeldscherm bezig bent of dat je dusdanig bent afgeleid dat je geen aandacht meer hebt voor je kind. Zorg regelmatig voor échte quality time met je kind en iedereen om je heen die belangrijk voor je is. Onze relaties en de hechtheid hiervan zijn namelijk van groot belang voor ons welbevinden en geluk.
  • Zorg dat er gezamenlijke momenten zijn waarop er geen beeldscherm is zoals tijdens het eten of wanneer je met elkaar in gesprek bent. Zo doe je je spijsvertering een groot plezier en laat je je familie merken dat ze belangrijker zijn dan je telefoon.
  • Zoek andere leuke activiteiten die je kind kan doen of die je samen kunt doen zoals spelletjes spelen, kleuren en knutselen, bouwen, buiten voetballen, fietsen of de speeltuin.

 

About the author: admin

Leave a Reply

Your email address will not be published.