fbpx

3 hormonen die voorkomen dat je afvalt

Hou je je strikt aan je dieet, sport je regelmatig, maar heeft het geen effect? Of misschien wel het tegenovergestelde effect (je komt aan in gewicht of raakt maar geen grammetje kwijt, hoe hard je je best ook doet?) Heb je besloten om nóg minder te gaan eten, schrap je koolhydraten of ga je juist nog meer (of langer) sporten om toch die kilo’s kwijt te raken? 
Afvallen

En? Heeft het het gewenste effect?

Als je metabolisme niet goed werkt omdat 3 belangrijke hormonen uit balans zijn, moet je extra hard werken om ook maar iets aan gewicht kwijt te raken. Als het al luk en aangenomen dat je een strikt en consistent sportprogramma volgt en het juiste dieet.

Het lijkt wel of geen van je inspanningen effect hebben behalve dat je uitgehongerd, moe en radeloos bent omdat het niet werkt terwijl je zo je best doet.

Het kan ook anders! Breng je hormonen die verantwoordelijk zijn voor je gewicht weer in balans zodat je je metabolisme hersteld en jij weer je ideale gewicht krijgt. Zonder te verhongeren, gekke diëten of uitputtende sportprogramma’s. 

Ligt het aan je genen, leeftijd of toch iets anders?

Misschien geef je de schuld aan het feit dat je ouder wordt, je genen of het feit dat je teveel calorieën eet, teveel vet eet of iets anders wat je door de jaren heen bent gaan geloven over gewichtsverlies, diëten en afvallen.

Bijvoorbeeld dat koolhydraten des duivels zijn, dat keto, paleo of vega de enige weg is. Dat je alles moet laten staan waar je zo van houdt en dat het eigenlijk heel hard werken en niet leuk is om dat ideale gewicht te behalen én te behouden. 

Er is goed nieuws. Dit hoeft allemaal niet. Als je je verstoorde metabolisme hersteld en je vetverbandende hormonen weer in balans brengt dan verandert er van alles. Je vetverbranding gaat omhoog waardoor je makkelijker overtollig vet kwijtraakt. Je energie gaat omhoog, je imuunsysteem verbetert en de voortdurende honger verdwijt ook. Ja echt!

Zonder dieet, uren en uren in de sportschool of opgeven van de dingen die je echt lekker vind.

Ik laat je in dit artikel zien hoe het komt dat je metabolisme verstoord is en vooral ook wat je eraan kunt doen om het weer te herstellen!

Als je denkt dat je het allemaal al een keer gehoord en geprobeerd hebt dan durf ik te wedden dat je dit nog niet hebt gehoord. Dit is gebaseerd op nieuw wetenschappelijk onderzoek naar het vrouwelijke metabolisme en de rol die hormonen hierin spelen.

Je metabolisme

Je metabolisme is eigenlijk je interne verbrandingsoven. Het is een heel proces waarin je lichaam de voedingsstoffen in voeding omzet in energie voor je cellen. Deze energie is nodig om goed te kunnen functioneren. De meeste energie gaat naar onze basisprocessen zoals je lichaamstemperatuur op orde houden, ademen, hartslag, functioneren van je brein etc. eigenlijk alles wat noodzakelijk is om te kunnen leven. Dit wordt ook wel je basaal metabolisme of rust metabolisme genoemd. 

Ongeveer 70% van de energie die je gedurende de dag via voeding binnenkrijgt gaat naar dit basaal metabolisme. De overige 30% wordt gebruikt voor de “actieve” processen en activiteiten zoals sporten, werken, je huis schoon maken, met je kinderen spelen etc. Zo zie je dat je een aanzienlijke hoeveelheid energie nodig hebt om überhaupt te kunnen leven, de rest is voor al je extra activiteiten. 

De wetenschap heeft nog niet zo heel lang geleden ontdekt dat er is een reden waarom vrouwen moeite hebben om gewicht te verliezen. Een hormonale disbalans is vaak het probleem. Zeker wanneer je weinig of heel gezond eet, voldoende sport, maar toch niet afvalt of juist in gewicht toeneemt. 

Je hormonen bepalen zo’n beetje alles in je lichaam, inclusief het vermogen om vet te verbranden en een gezond gewicht te behouden. Als je hormonen uit balans zijn en je dit niet aanpakt ontstaat er een soort hormonale anarchie wat uiteindelijk zorgt voor een verstoord metabolisme. Je metabolisme werkt dan dus alles behalve efficiënt of in jouw voordeel. Het zorgt er juist voor dat je vet opslaat, ondanks ieder nieuw dieet dat voorbij komt of de talloze cardiosessies doe je doet.

Als jij dus moeite hebt om gewicht te verliezen ondanks al je inspanningen dan is de kans groot dat deze hormonale disbalans hiervan de schuld is. Je hormonen zijn uit balans en jij dus ook. En om het nog erger te maken, al je pogingen om gewicht te verliezen, iedere keer dat je maaltijden overslaat, calorieën schrapt of fanatiek gaat sporten maakt het probleem alleen nog maar groter waardoor het nog moeilijker is om je verstoorde metabolisme te herstellen.

Maar het is wel mogelijk!

Wat gaat er mis

Waarom is je lichaam niet blij en tevreden als je gewicht hebt verloren?

Zie je metabolisme als een thermostaat. Stel je zet de thermostaat van je huis op een aangename 21 graden. Wanneer de temperatuur onder deze 21 graden komt gaat de verwarming aan en verwarmt je huis totdat de 21 graden is bereikt en slaat dan vanzelf weer af op de door jou ingestelde temperatuur.

Zo werkt het in je lichaam ook. Normaal gesproken is de mate van energie die je verbruikt gerelateerd aan de mate van energie die je nodig hebt. Als je meer beweegt/fysiek bezig bent dan heb je ook meer energie (voeding) nodig om die gevraagde energie te kunnen leveren. Als je minder eet zal je ook minder energie verbruiken om het tekort aan energie te compenseren (overlevingsmechanisme).

Dit systeem werkt heel goed als je op hetzelfde gewicht wilt blijven, maar werkt minder goed als je een paar extra kilo’s wilt kwijtraken. Natuurlijk is het mogelijk om meer calorieën te verbruiken dan je binnenkrijgt en zo af te vallen. Dat is de reden dat de meeste diëten, welke dan ook, in het begin succesvol zijn, maar na verloop van tijd keert je lichaam zich tegen je. 

Je lichaam wil weer terug naar de status quo, het begin gewicht. Dit heeft alles te maken met overleven. Je lichaam zal altijd alles doen om te overleven en als je minder gaat eten over langere tijd dan denkt je lichaam dat er een periode van schaarste/honger is. Als reactie hierop zal je metabolisme vertragen om ervoor te zorgen dat je niet verhongert en sterft. Als je metabolisme lager is verbrand je minder makkelijk vet en zo kom je in een vicieuze cirkel terecht. 

Extra vet zorgt dus voor een betere overlevingskans omdat je wat reserves hebt voor wanneer er wel een periode van schaarste/honger komt. Dit mechanisme stamt nog uit de tijd van de oermens waarin periodes waarin veel voedsel voorradig waren werden afgewisseld met periodes waarin er maar weinig te eten was. Vandaag de dag is er eten in overvloed, maar dit mechanisme zit biologisch gezien nog altijd wel in ons. 

Dit extra gewicht/die extra reserves komen ook goed van pas bij de voortplanting wat, biologisch gezien, het belangrijkste na niet dood gaan. Daarom kan het zijn dat wanneer je erg mager bent, extreem veel sport of je hormonen uit balans zijn, ook je vruchtbaarheid wordt beïnvloedt. 

Naast dat je metabolisme vertraagt (en jij dus minder makkelijk vet verbrand) vindt er ook een verstoring in 2 belangrijke hormonen plaats die verantwoordelijk zijn voor je honger- en verzadigingsgevoel: Ghreline en leptine.

Je honger en verzadigingshormonen

Leptine is het “ik zit vol” hormoon en wordt uitgescheiden door je vetcellen. Het geeft een signaal naar je hersenen dat je voldoende hebt gegeten. Als je vetcellen kleiner worden produceren ze minder leptine waardoor je hersenen minder signalen krijgen dat je voldoende hebt gegeten. Je zult dus meer eten dan nodig is. 

Ghreline is je “ik heb honger” hormoon en wordt door je maag afgegeven. Het geeft je hersenen het signaal dat het tijd is om te eten en de energievoorraad aan te vullen. Je krijgt een gevoel van honger en zal daardoor gaan eten. 

Onderzoeken laten zien dat na het verliezen van gewicht de leptine afgifte veel minder is (dus je krijgt onvoldoende het signaal dat je vol zit waardoor je meer eet of meer trek hebt). Tegelijkertijd neemt ghreline toe waardoor er steeds meer of langer een signaal wordt afgegeven aan je hersenen dat de energievoorraad moet worden aangevuld en jij dus meer moet eten. 

Het is een viceuze cirkel:

  1. Eet meer, krijg meer overgewicht (vet)
  2. Meer vet betekend meer leptine in de vetcellen.
  3. Te veel vet betekend dat de signalen verstoord raken.
  4. Je brein denkt dat je honger hebt waardoor het signaal wordt afgegeven om te eten (je hebt honger)
  5. Je wordt dikker én hebt meer honger
  6. Je eet (nog) meer en neemt nog meer toe in gewicht etc. etc. 

Het wordt je dus eigenlijk aan 2 kanten moeilijker gemaakt om gewicht
te verliezen en dat ook te zo houden. 

Daarnaast is het niet alleen een fysieke uitdagen. Je hersenen veranderen ook. Voeding heeft een grotere beloningswaarde als je bent afgevallen. De cellen die deze beloning registreren worden minder actief waardoor je meer moet eten om hetzelfde goede gevoel eraan over te houden. 

Dit mechanisme (hormonal misfiring) wordt niet alleen verstoord bij extreem overgewicht of afvallen, maar kan ook al plaatsvinden wanneer je 5 kilo afvalt. 

Het 3e belangrijke hormoon: cortisol

Er speelt nog een 3e hormoon een rol hierbij en dat is het hormoon cortisol. Wellicht heb je hier wel eens van gehoord? Het wordt ook wel ons stress hormoon genoemd, maar het doet veel meer dan dat. Cortisol speelt een rol in ons honger gevoel, spijsvertering, bloeddruk, slaap- en waakritme, fysieke activiteit en ons vermogen om met stressvolle situaties om te gaan.  

Een teveel aan cortisol (vooral veroorzaakt door aanhoudende stress) zorgt voor vervelende klachten zoals vermoeidheid, gejaagdheid, onrustige slaap, spanning of nervositeit, geheugenproblemen (vergeetachtigheid of wattenhoofd), suikercravings, huidproblemen, hoge bloeddruk, onregelmatige menstruatiecyclus, vruchtbaarheidsproblemen en gewichtstoename op met name de buik, benen en billen. 

Als je lange tijd last hebt van een (te) hoog cortisol dan gaat je cortisol schommelen en kan switchen tussen een (te) hoog en een (te) laag cortisol. Bij een te laag cortisol gehalte heb je vooral  last  van vermoeidheid of burn-out als je niet oppast, negatieve kijk op het leven, emotionele buien, moeite om met de alledaagse dingen om te gaan of problemen op te lossen, niet of moeilijk met stress om kunnen gaan, wakker liggen, vaak ziek, zwak of misselijk, allergieën, behoefte aan zout, zwakke spieren of moeilijke wondgenezing en sneller blauwe plekken krijgen. 

Strikte diëten en extreme sportroutines zorgen er, naast de dagelijkse stress die je ervaart, voor dat cortisol stijgt waardoor de kans op gewichtstoename alleen maar toeneemt en het gemak waarmee je gewicht verliest alleen maar kleiner wordt. Hoe meer (buik)vet je hebt, hoe hoger je cortisol gehalte (ook weer een vicieuze cirkel)

Daarnaast zorgt cortisol er ook voor dat andere hormonen zoals je geslachtshormonen uit balans raken met allerlei vervelende klachten tot gevolg. Brain fog, verzwakt immuunsysteem, moeite met concentreren, onregelmatige menstruaties, schommelden bloedsuiker, verhoging van bloeddruk en cholesterol.

Een chronisch hoog cortisol gehalte is gevaarlijk en als je dit combineert met een verstoorde ghreline en leptine werking, heb je een recept voor een ramp te pakken.

En hoe hard je ook traint of jezelf op dieet zet, als je dit onderliggende probleem niet oplost gaat het niet lukken om gewicht te verliezen of op dat nieuwe gewicht te blijven. Dit is dus precies de reden waarom vrouwen vaker dan mannen op een gegeven moment tot stilstand komen of gaan jo-jo-en, waarom het zo moeilijk is voor veel vrouwen om af te vallen en waarom ze uiteindelijk opgeven en zich daardoor ellendig voelen. 

Zo kun je je metabole disbalans weer herstellen

Een belangrijk onderdeel is dus het herstellen van je hormonale balans. Hiervoor zijn verschillende stappen nodig:

  • Zorg voor een stabiele bloedsuikerspiegel. Dit voorkomt hoge pieken in glucose (koolhydraten die zijn omgezet in glucose voor een directe energielevering) en opslag van overtollig glucose als vet. 
  • Leer beter omgaan met stress. Stress is een grote hormoon verstorende factor en door voldoende te ontspannen of beter om te gaan met aanhoudende stressvolle situaties verlaag je je stressreactie en dus ook je cortisol. 
  • Activeer je vetverbranding. Koolhydraten zijn de meest snelle en eenvoudigste manier van energie. Dit is echter ook energie waarvan niet veel kan worden opgeslagen. Opslag vindt plaats in de vorm van vet. Is je lichaam door de energievoorraad heen zal het vragen om nieuwe energie (meer koolhydraten). Door je lichaam te trainen ook vet als energie te gaan verbranden ben je in staat om je vetreserves te laten slinken. Volledig schrappen (of extreem verminderen) van koolhydraten kan ook voor de schaarste reactie zorgen. Een afwisseling tussen weinig en meer koolhydraten lijkt voor vrouwen een goede manier om blijvend (en makkelijk) gewicht te verliezen. 
  • Zorg voor voldoende slaap. Tussen de 7 en 8 uur (goede) slaap per nacht zorgt ervoor dat cortisol in het gareel blijft en jij voldoende kunt herstellen. 
  • Wees op je hoede met alcohol. Alcohol zorgt ervoor dat oestrogeen en cortisol stijgt. Het voorkomt een goede nachtrust en verlaagt je metabolisme tot wel 70%. 
  • Sport op een slimme manier. Lange cardiosessies behoren tot het verleden. Krachttraining en HIIT sessies van ca 20 – 40 minuten zijn the way to go. Meer dan 3 x in de week sporten is ook niet nodig. Langdurige cardio zorgt ervoor dat je cortisol stijgt met alle gevolgen van dien. Krachttraining zorgt voor meer spiermasse en dat verhoogt je metabolisme. Je hoeft je echt geen zorgen te maken dat je een bodybuilder wordt, daar is heel wat meer voor nodig!

Geef je hormonen een reset

Hoe fijn zou het zijn als je op de reset knop kunt drukken en weer fris kunt beginnen? Dat is binnenkort mogelijk! 

Ik ben op dit moment namelijk de laatste hand aan het leggen aan de Hormoonbalans Reset. Een online programma waarmee je al in 4 dagen je hormonen reset zodat jij een vliegende start hebt om je ideale gewicht te bereiken. 

Wil je hier meer over weten? Stuur me dan even een berichtje en je bent dan de eerste die de informatie toegestuurd krijgt (uiteraard zit je nog nergens aan vast!). 

Ook als je meer wilt weten over het herstellen van je hormonale disbalans of verstoorde metabolisme kun je me een kort berichtje sturen en dan denk ik  met je mee!